نحوه بروز اضطراب در كودكان در مقايسه با بزرگسالان متفاوت است و علائم خاص خود را دارد، ولي بايد توجه كنيم كه نبايد از اضطراب كودكان بسادگي گذشت و كودكان مضطرب را به حال خود رها كرد.
عامل ژنتيك از مهمترين دلايل بروز اضطراب در كودكان است. همچنين درگيري با همسالان، وجود مشكلات خانوادگي و دعوا و مشاجرههاي والدين، ترس از جداشدن از والدين يا دوستان يا تغيير مكان زندگي از عواملي است كه ميتواند موجب بروز اضطراب در كودكان شود.
علائم استرس و اضطراب اگر اندك باشد، نگرانكننده نيست، ولي اگر اين علائم افزايش يابد، به والدين توصيه ميشود حتما درباره كودك خود با متخصص کودکان مشورت كنند و نظرروانپزشک و روانشناس را جويا شوند، چرا كه اين اضطراب ميتواند در بزرگسالي او ادامه يابد.
تمام كودكان اضطراب و بی قراری را تجربه می كنند. در بیشتر مواقع از یك كودك طبیعی انتظار می رود كه زمان زیادی را در حال شور و شوق، بی قراری و كنجكاوی باشد. برای مثال كودكان، زمانی كه 9 ماه از سال را به خاطر رفتن به مدرسه از والدین خود جدا می شوند، دارای دلواپسی و اضطراب خاصی هستند. در مورد بچه های كوچكتر این حالت ، گاهی اوقات به ترس نیز تبدیل می شود. ( مثل ترس از تاریكی ، از طوفان ، از حیوانات و یا از چیزهای بزرگ و قوی ). اگر قبل از شروع این هیجانات این نوع رفتارها مثل جدا شدن از والدین، نشاط در مدرسه و یافتن دوست در اعمال بچه ها گنجانده شود، والدین به راحتی می توانند ارزش های آنها را در زمان وقوع آن برای كودكان توضیح داده و آنها را متقاعد كنند. این روش توسط روانشناسان قدیمی پیشنهاد شده است. یك نوع از این اضطرابها و نگرانی ها كه ترس از جدایی نام دارد به شدت احتیاج به درمان و مراقبت دارد از علائم آن :
۱. داشتن ترس همیشگـــی و دائم درباره سلامت و امنیت والدین خود
۲. امتناع كــــردن از رفتن به مدرسه
۳. دل دردهای دائم و مستمـــر و یا شكایت از دردهای جسمــــی دیگـــر
۴. نگــــرانی های فوق العاده ، زمان خوابیدن
۵. متكــــی و وابسته بودن به دیگـــران
۶. تــــرس و وحشت زیاد زمــــان جدا شدن از والــدین
۷. وحشت كــردن یا كابـــوس دیدن در زمان خواب
نوع دیگری نگرانی و اضطراب زمانی است كه كودك از چیز خاصی میترسد مثلاً از سگ، حشرات و یا هر چیز خاص دیگری و این ترس باعث استرس و هیجانی در دورن كودك میگردد. گاهی، بعضی از این كودكان از دیدن و یا صحبت كردن با افراد جدید و ناشناس وحشت دارند. این بچه ها به سختی میتوانند برای خود دوستان جدیدی پیدا كنند و یا با هر شخص دیگری به جز اعضای خانواده شان ارتباط برقرار سازند. بچه های دیگری كه از این اضطرابها رنج میبرند شاید :
۱. نگرانـــی های زیادی در مـــورد هر چیزی قبل از وقوع اتفاق آن دارند .
۲. درباره مدرسه رفتن ، با كســـی دوست شدن و ورزش كـــردن استرس دارند .
۳. افكار مشوش و عكس العملهای عصبی دارند ( مشغولیت ذهنـــی ).
۴. از اینكه خطا و یا اشتباهــــی كنند ، مـــی ترسند .
۵. از اعتمـــاد به نفس فــــوق العاده كمـــی بــــرخوردارند .
كودكانی كه دارای استرس و اضطراب هستند دچار تنشها و دلواپسی های زیادی می شوند . نگرانی های آنها گاهی اوقات به اندازه ای می رسد كه دیگر قادر به انجام دادن كاری و یا تصمیم گرفتن و حتی فكر كردن در مورد مسائل اطراف خود نمی باشند . كودكان مضطرب ، اغلب كودكانی ساكت ، عصبی ، شاكی ، ناراضی و كم طاقت هستند . و اغلب دربارة همه چیز مشكل دارند . والدین این كودكان باید بسیار هوشیار بوده و به نشانه های عصبی بودن و اضطراب داشتن در كودكان خود دقت كنند ، تا پس از شناخت سریع و به موقع ، مانع از پیشرفت این حالتها شوند . این موضوع كه باید به سرعت باعث كاهش ترس و اضطراب در كودكان شویم ، اهمیت زیادی دارد .
اگر با متمركز شدن بر روی رفتارهای كودك خود به وجود اضطراب و نگرانی در درون او پی بردید، به سرعت با یك متخصص كودك و نوجوان و روانشناس كه در مورد سلامت فكری و معالجه آن تجربه و مهارت لازم را داشته باشد، مشورت كنید. با مراقبتهای ویژه؛ مشكلات اضطراب و استرس را در كودكان خود از بین ببرید. این مراقبتها به زودی مانع از بوجود آمدن مشكلاتی، از قبیل نداشتن رابطه دوستی با دیگران، شكستها و ضربه های اجتماعی و درونی، كمبود شدید اعتماد به نفس در آینده خواهد شد. این مراقبتها متشكل از روان درمانی های انفرادی، معالجات و روان درمانی های خانوادگی، مراقبتهای رفتاری و مشاوره در مدرسه می باشد .