همچنین سن شروع اختلال ناتوانی ذهنی ، كمتر از 18 سال است. كودكان یا نوجوانان دچار مشكل ذهنی از نظر میزان بهره هوشی به چهار دسته عقب ماندگی خفیف با ضریب هوشی 50 تا 70 ، عقب ماندگی متوسط با ضریب هوشی 36 تا 50 متوسط، عقب ماندگی شدید با ضریب هوشی بین 20 تا 35 و عقب ماندگی عمیق و گسترده با ضریب هوشی كمتر از 20 ، طبقه بندی می شوند. 

 علل عقب ماندگی ذهنی نیز گروه های مختلفی تقسیم بندی می شوند، تقریبا عامل عقب ماندگی 60 تا 80 درصد كودكان به شرایط قبل از تولد آنان برمی گردد. 
 علل قبل از تولد خود به دو دسته ژنتیك و غیرژنتیك تقسیم می شود؛ كودكان براثر بیماری های ژنتیكی كروموزومی مانند ' منگولیسم' و بیماری ژنتیك غیركروموزومی مانند 'سندرم های پوستی و عصبی' دچار عقب ماندگی ذهنی می شوند. 
 عوامل غیرژنتیكی نیز مانند عفونت های مادر در دوران حاملگی ، مسمومیت حاملگی، مصرف دارو و تابش اشعه به مادر در دوران بارداری ، كمبود تیروئید در مادر و مصرف سیگار یا الكل در دوران بارداری نیز منجر به ابتلای كودك به عقب ماندگی ذهنی خواهند شد. 
 زایمان زودرس یا ضربه ای كه به سر نوزاد وارد می شود از همان زمان شروع زایمان تا یك ماه پس از تولد 10 درصد علل عقب ماندگی در كودكان را تشكیل می دهند. 
 مننژیت و عفونت ، سوء تغذیه ، محرومیت از محبت خانواده به ویژه مادر و مسمومیت با سرب پس از تولد از دیگر عوامل ابتلا به عقب ماندگی ذهنی به شمار می روند. 

**پیشگیری از عقب ماندگی ذهنی 
 در مواردی می توان از ابتلا به عقب ماندگی ذهنی كودك پیشگیری كرد بطور مثال زنان پس از سن 35 سالگی بهتر است زایمان نداشته باشند چون احتمال ابتلای كودك آنان به سندرم داون -نوعی بیماری ذهنی- زیاد است. 
 جلوگیری از بارداری در صورت وجود سابقه بیماری های ژنتیك مانند سندرم های پوستی و عصبی ، سقط نوزادان معیوب با توجه به مسایل شرعی، پرهیز از مصرف الكل و سیگار در دوران بارداری و مراقبت از بیماری های دوران بارداری مانند مسمومیت حاملگی از جمله راهكارهای پیشگیری از تولد نوزاد عقب مانده ذهنی، به شمار می رود. 
 مسمومیت با سرب نیز در كودكان قابل پیشگیری است ؛ كودكان باید از نقاط پر ترافیك دور باشند . 
 برخی از كودكان نیز از طریق كندن رنگ دیوار دچار مسمومیت با سرب می شوند بنابراین باید با رنگ تماس نداشته باشند. 

**درمان عقب ماندگی ذهنی 
اگر ضریب هوشی كودك پایین باشد دیگر نمی توان كاری كرد كه ضریب هوشی او اضافه شود اما داروهایی وجود دارد كه موجب افزایش تقریبی تمركز حواس می شوند. 
 اگر به مسایل تغذیه ای و عاطفی كودك نیز توجه شود مقداری بر میزان هوش او تاثیر دارد. 
 مساله مهم در یادگیری افراد غیر از هوش، پشتكار است و این مساله از اهمیت فراوانی برخوردار است، والدین باید به مساله یادگیری فرزندان خود توجه فراوانی داشته باشند.


نوشته شده توسط دکتر علی اصغر کاظمی نژاد در سه شنبه هجدهم مهر ۱۳۹۱ |