یکی از عوامل مهم معلولیت و اختلال در ارتباطات اجتماعی کاهش شنوایی است. تکلم ناقص می‌تواند از علائم نقص شنوایی پنهان در کودک باشد و طبق آمارهای ارائه شده از هر 1000 کودک یک نفر با کاهش شنوایی حسی ‌ عصبی متولد می‌شود.

فقط 4_ 2 درصد کودکان دچار کاهش شنوایی هستندکه از این تعداد یک سوم موارد به علت حادثه‌ای قبل یا در حین تولد است.کودکی که دچار کم‌شنوایی می‌شود دچار کاهش رشد مغزی و مشکل در تکلم و متعاقب آن عدم برقراری روابط مناسب اجتماعی می‌شود. کاهش شنوایی در کودکان به چهار نوع خفیف، متوسط، شدید و کری کامل تقسیم می‌شود.شایع‌ترین علت کری متوسط تا شدید در کودکان اختلال ژنتیکی (حدود 50درصد موارد) و سپس مننژیت است (10درصد موارد) که مقام دوم را داراست. کاهش شنوایی را به دو دسته انتقالی و حسی عصبی تقسیم می‌کنیم.در کاهش شنوایی انتقالی اشکال در مجرای گوش، در پرده گوش و یا در استخوانچه‌ها و دریچه بیضی است و در کاهش شنوایی حسی عصبی اشکال در گوش داخلی، حلزون ، عصب شنوایی و مرکز شنوایی است.، شایع‌ترین علت کاهش شنوایی انتقالی در کودکان  «اوتیت میانی» است. در اغلب مواقع این کاهش شنوایی با درمان مناسب گذرا و موقتی است که در صورت بروز عوارضی مانند لابیرنتیت چرکی، آبسه مغزی و مننژیت کاهش شنوایی حسی عصبی نیز وجود خواهد داشت.

در میان اوتیت‌ها، اوتیت سروز یکی از شایع‌ترین علل کم شنوایی در کودکان دبستانی و کودکستانی است که باجمع شدن مایع در گوش میانی باعث کم شنوایی انتقالی می‌شود و برای جلوگیری از پیشرفت این بیماری خارج کردن این مایع از گوش میانی از نظر شنوایی اهمیت شایانی دارد.

 علت این بیماری را انسداد شیپوراستاش دانسته و آن را شایع‌ترین علت سنگینی گوش درکودکان می‌دانیم.  علایم آن شامل کاهش شنوایی و گوش درد است ولی چون حال عمومی کودک خوب است والدین خیلی دیر متوجه آن می‌شوند.

 سخت شدن پرده صماخ، چسندگی در گوش میانی و عدم حرکت استخوانچه‌ها، فرورفتگی پرده گوش و ایجاد کلستئاتوم از عوارض ناشی از عدم درمان می باشد.

 اوتیت حاد میانی در کودکان شایع‌تر از بزرگسالان است، مهم‌ترین علت بروز آن در کودکان  بزرگ شدن لوزه سوم و عفونت است. اگر پرده صماخ پاره شود به مدت کوتاهی چرک و خون از گوش خارج شده و درد گوش تخفیف پیدا می‌کند که درمان آن شامل استراحت، پنی‌سیلین و مشتقات آن به همراه مسکن است.

در این بیماری ممکن است مجرای گوش ایجاد نشده و یا به صورت ناقص تشکیل شود که معمولا انسداد یکطرفه بوده و گوش دیگر سالم است به همین جهت این افراد از نظر شنوایی و گویایی مشکلی ندارند ولی در انسداد مجرای گوش به علل غیرمادرزادی، سرومن (جرم)، جسم خارجی، تورم پوست مجرا از دلایل اصلی این بیماری است که در کودکان جسم خارجی یکی از شایع‌ترین موارد است که با رفع انسداد درصورتی که پرده گوش و گوش میانی سالم باشد، شنوایی به حالت اول برمی‌گردد.

 این بیماری نادرتر از نوع انتقالی است و به دوران حاملگی، وضعیت زایمان و بیماری‌های دوران نوزادی ارتباط دارد و معمولا دوطرفه است و تشخیص زودهنگام این بیماری از نظر مشکلات گفتاری اهمیت فراوان دارد. این پزشک جراح علل کاهش شنوایی حسی عصبی در کودکان را ناشی از کری ارثی به تنهایی یا همراه با هنجاری‌های دیگر، کری مادرزادی، کری ناشی از ضربه (صدمات هنگام تولد)،‌ عفونت‌ها و کم‌کاری غده تیروئید می‌داند.

فاکتورهای خطر

 موارد ذیل مناسب حال کودک سالم است که در صورت عدم وجود چنین رفتاری باید به پزشک متخصص مراجعه کرد.

2 ماهگی: به صدا گوش داده و خنده اجتماعی می‌کند.

4 ماهگی: به صدای خشن و آرام پاسخ متفاوت داده و از جیغ کشیدن لذت می‌برد.

8 ماهگی: با صدا کردن اسمش فعالیت خود را متوقف و صداها را تقلید می‌کند.

10 ماهگی: با دقت حرکات مختلف را تقلید و اولین کلمات را ادا می‌کند.

12 ماهگی: با حرکات به تقاضاهای مختلف پاسخ داده و افراد خانواده را با نام می‌شناسد.

اگر کودک در 2 سالگی قادر به تکلم نباشد و در 3 سالگی تکلمی نامفهوم داشته باشد و قادر به بیان جملات نباشد، باید توسط پزشک متخصص مورد معاینه قرار گیرد.

 آرام و بلند صحبت کردن کودکان، دستپاچگی به هنگام صحبت و عدم روان صحبت کردن در 5 سالگی می‌تواند از عوارض کم شنوایی باشد که باید والدین به این مساله توجه کافی داشته باشند.

نوشته شده توسط دکتر علی اصغر کاظمی نژاد در چهارشنبه سی ام اسفند ۱۳۹۱ |