رينوکونژونکتيويت آلرژيک، به‌خصوص در کشورهاي توسعه‌يافته، بيماري مزمن و شايعي در کودکان است. اين بيماري نه تنها باعث علائم در بيني (از جمله احتقان و عطسه) مي‌شود، ممکن است علائم عمومي مانند خستگي و سرفه نيز ايجاد کند (جدول1). اين بيماري همچنين مي‌تواند باعث مشکلات يادگيري شود و تأثير زيادي بر کيفيت زندگي دارد. رينوکونژونکتيويت آلرژيک در صورت کنترل نشدن ممکن است علائم آسم را تشديد کند. هرچند شکل کلاسيک «تب يونجه» در کودکاني که در فصل گرده‌افشاني دچار آبريزش بيني، عطسه و خارش چشم‌ها مي‌شوند به آساني قابل تشخيص است، رينوکونژونکتيويت آلرژيک در کودکاني که در تمام سال احتقان بيني دارند اغلب تشخيص داده نمي‌شودشيوع رينوکونژونکتيويت آلرژيک در 20 سال گذشته تقريباً 2 برابر شده علايم کليدي رينوکونژونکتيويت آلرژيک در کودکان  :نازال
  انسداد يا احتقان
  ترشح آبکي
  عطسه
  خارش
عمومي
  سرفه
  خستگي، بي‌حالي، احساس ناخوشي يا ناخوش به نظر رسيدن
  گلودرد، گلوصاف‌کردن‌‌هاي مکرر
  هاليتوز (بوي بد دهان)، خرخر، تنفس با دهان باز
تشخيص‌هاي افتراقي اين بيماري کدام‌اند؟
علائم رينوکونژونکتيويت آلرژيک غيراختصاصي هستند. اين علائم در هنگام عفونت‌هاي ويروسي شايع دستگاه تنفسي فوقاني نيز ظاهر مي‌شوند. طول مدت علائم نازال در سرماخوردگي به صورت غير دقيق کمتر از 10 روز تعريف شده است. لذا کودکاني که علائم نازال آنها بيش از 10 روز طول مي‌کشد يا آنهايي که به نظر مي‌رسد هميشه سرماخورده باشند، احتمالاً رينوکونژونکتيويت آلرژيک دارند. علل نادرتر علائم نازال مزمن عبارتند از: محرک‌هاي مکانيکي (هيپرتروفي آدنوييد، اجسام خارجي، انحراف سپتوم، پوليپ)، و گاهي گرانولوم‌ها يا  بدخيمي‌ها.
اين بيماري چگونه تشخيص داده مي‌شود؟
تشخيص رينوکونژونکتيويت آلرژيک در کودکان با گرفتن شرح‌حال ميسر مي شود کودکان مبتلا اغلب به خاطر سرفه و بي‌حالي ويزيت مي‌شوند و رينوکونژونکتيويت آلرژيک تنها زماني مشخص مي‌گردد که درباره علايمي نظير احتقان، آبريزش يا خارش بيني پرسش مي‌شود. در بزرگسالانِ دچار اين علائم، احتمال وجود اين بيماري در صورت همراهي علائم با محرک‌هاي جانوري يا گرده‌هاي گياهي 4 برابر مي شود. احتمال وجود سابقه آسم، اگزما، سينوزيت مزمن و اوتيت مياني همراه افيوژن در کودکان مبتلا به اين مشکل 2 برابر کودکان سالم است.
معاينه باليني
ارزش باليني يافته‌هاي معاينه باليني در رينوکونژونکتيويت آلرژيک کودکان هيچ‌گاه به صورت رسمي مورد مطالعه قرار نگرفته است. يافته‌هاي کلاسيک عبارتند از: «کبودي آلرژيک» (تيرگي پلک‌هاي تحتاني به علت ادم زيرحدقه؛ شکل 1)، «سلام آلرژيک» (ماليدن بيني با کف دست به سمت بالا براي تسکين خارش؛ شکل 2)، «شيار آلرژيک» (خطي عرضي روي پل بيني که به علت سلام آلرژيک ايجاد مي‌شود؛ شکل 3)، و چشم‌هاي خيس و قرمز (نشانه کونژونکتيويت؛ شکل 1).
آزمون‌هاي مربوط به حساسيت آلرژيک
غربالگري از نظر آلرژن‌هاي حساس‌کننده سودمند است، زيرا مي‌توان به بيماران توصيه کرد که از آنها پرهيز کنند. آزمون‌هاي پوستي سوزني (prick) يا اندازه‌گيري آنتي‌بادي‌هاي IgE در خون به يک اندازه قابل‌اعتماد هستند. هردو آزمون در مراقبت‌هاي اوليه قابل انجام هستند. با اين حال، صحت آزمون سوزني به مهارت و تجربه فرد انجام دهنده آزمون بستگي دارد. در اروپاي غربي، غربالگري بايد هيره‌هاي گردوخاک خانه، گرده علف‌ها و درختان، و آلرژن‌هاي مربوط به جانوران خانگي را شامل شود. غربالگري براي آلرژن‌هاي غذايي لازم نيست.
 به بيمار توصيه کنيد که با يک متخصص (متخصص آلرژي، متخصصص آلرژي اطفال، متخصص گوش و حلق و بيني) مشورت نمايد، در صورتي که :
بيمار شکايات شديدي دارد که به پرهيز از آلرژن و درمان دارويي پاسخ نمي‌دهند
عوارض رينيت (سينوزيت، پوليپ‌ها يا اوتيت) وجود دارد
توصيه‌هايي درباره پرهيز از آلرژن مفيداند
ايمني درماني ممکن است يک گزينه منطقي باشد
آنتي‌هيستامين‌ها
داروهاي آنتي‌هيستاميني H1 نسل دوم (مانند [لوو]ستيريزين و [دس]لوراتادين) براي درمان رينوکونژونکتيويت آلرژيک در کودکان مؤثر و بي‌خطر هستند. اين داروها بي‌حالي را کاهش مي‌دهند و ممکن است توانايي يادگيري را بهبود بخشند (شواهد از کارآزمايي‌هاي تصادفي‌شده شاهددار جداگانه به دست آمده‌اند). از آنتي‌هيستامين‌هاي H1 نسل اول به خاطر آثار آنها بر دستگاه عصبي مرکزي نبايد استفاده کرد. آنتي‌هيستامين‌هاي سطحي اين مزيت را دارند که شروع اثر آنها سريع است. گلوکوکورتيکواستروييدهاي داخل بيني مؤثرترين درمان براي رينوکونژونکتيويت آلرژيک کودکان هستند. اين داروها علائم نازال و چشمي و استفاده از داروهاي ديگر را کاهش مي‌دهند و عملکرد کلي روزانه را بهبود مي‌بخشند. اين داروها از آنتي‌هيستامين‌ها مؤثرترهستنند بيشتر شواهد مربوط به تشخيص و درمان رينيت آلرژيک و راهکارهاي ارايه‌شده براي اين بيماري بر مطالعات انجام‌شده روي بزرگسالان مبتني است.
شيوع اين بيماري بالاست و تأثير زيادي بر کيفيت زندگي و عملکرد کودک در مدرسه دارد و نيز مي‌تواند آسم آلرژيک را تشديد کند.
درمان اوليه در مراقبت‌هاي اوليه بايد ترکيبي از پرهيز از آلرژن و درمان دارويي باشد و براي هر بيمار به طور اختصاصي تنظيم شود.
کورتيکواستروييدهاي داخل بيني داروي خط اول براي درمان نگهدارنده در انواع دايمي يا شديد بيماري هستند.
نوشته شده توسط دکتر علی اصغر کاظمی نژاد در یکشنبه بیست و پنجم تیر ۱۳۹۱ |